ATUAGAGDİLİUTİT
Atuagagdliutit, Grönland’da çıkan ilk Eskimo dergisidir. Dergi,
1848’de, Danimarka’dan Grönland’a gelmiş olan, yazar Hinrich
Johannes Rink tarafından çıkarılmıştır. Rink, 1855’te, küçük broşürler
basarak işe başlar. Önceleri, Jesper Brodersen’in matbaasını kullanan
Rink; 1857’de, kendisi için, Danimarka’dan matbaa getirtir ve
Grönland’ın ilk sürekli matbaacısı olur.
Rink, Grönland’daki kültür erozyonunu görmüş ve bu kültür yok
olmasın diye, bir dergi çıkarmayı düşünmüştür. Arkadaşları, Samuel
Kleinschmidt ve E. Jassen’in desteğini alan Rink, bu ilk Grönlandca
dergiyi çıkarır. Derginin editörü, Rasmus Berthelsen’dir. Derginin
basım işleri, Lars Moller tarafından yapılmaktadır. Ancak, sonraları,
Berthelsen’in yerine, Moller editör olur.
“Özgür Dergi” anlamına gelen Atuagagdliutit, 1861 yılında
çıkmaya başlar. Önceleri, aylık olarak çıkan dergi; daha sonra, dağıtım
zorlukları nedeniyle, yılda bir kez çıkmaya başlar. İlk çıktığında 200
kopya basılan bu dergiyi, Berthelsen, 1874’e kadar çıkarır. Dergi,
onun yerine editör olan Moller’in, 1921’deki ölümüne kadar çıkmaya
devam eder. Yayınlandığı ilk 43 yılda, 34 cilt ve 548 sayı çıkmıştır.
İlk sayı, 1 haziran 1861’de çıkar.1 nisan 1874’deki 193.sayıdan sonra,
1.sayıdan başlar ve 12. sayıdan sonra yine 1. sayıdan başlar.
Böylelikle, her 12 sayıdan sonra, yine 1. sayıdan başlanmış olur.
Ancak; bir kez 9, bir kez 10, bir kez 11, bir kez de 13 sayı çıkar.
Dergi, 23 mart 1904’teki 12. sayısıyla, aylık yayınlanma dönemini
kapatır ve bundan sonra, yılda bir kez çıkmaya devam eder. Bu
dergilerde; 249 levhada, 324 taşbaskı resim ve gravür vardır.
Derginin hazırlanmasında, yükün çoğu Moller’in üzerindedir. Bir
marangozun oğlu olan Moller, Rink ve Berthelsen’den, basım işiyle
ilgili her şeyi öğrenmiştir. Dergide bulunan çok sayıdaki taşbaskı,
onun eseridir. Ancak, onun bu başarısının ardında, Kangeq’li Aron
vardır. Aron, verem nedeniyle hasta yatağında yatarken; Aron’un özel
yeteneğini duymuş olan Rink, onu ziyaret ederek, dergiye katkısını
sağlamaya çalışır. Rink, Aron’a; kağıt, kalem, suluboya ve çeşitli
resim malzemeleri alır. Dergi için gerekli olan mürekkep ise, genelde